Türkiye çilek yetiştiriciliğinde son yıllarda yaptığı atılımlar sayesinde 160.000 ton ile yedinci sırada yer almaktadır (Tablo 1 ve Tablo 2). Ahududu ve böğürtlen meyvelerinde ise son yıllarda artan bir yetiştiricilik göze çarpmaktaysa da henüz istenen ve beklenen düzeyde değildir. Buna rağmen dünya ülkeleri üretimi sıralamasında dokuzuncu sırada yer almaktadır. Diğer türlerde, ne yazık ki, henüz istatistikler girebilecek düzeyde bir üretimimiz yoktur. Ancak yapılan çalışmalar ve üreticilerin arayışları bu türlerin tarımının gelecekte artabileceği düşüncesini doğurmaktadır. Özellikle frenk üzümü ve mersin önem kazanan türler arasına girdiği gözlenmektedir.

Üzümsü meyvelerin ithalat ve ihracat değerleri incelendiğinde (Tablo 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10) en yüksek değere çileğin eriştiği görülmektedir. Çilekte önde gelen ithalatçı ülkelerin Avrupa birliği üyesi ülkeler olduğu dikkati çekmektedir (Tablo 3). İthalat değerlerine göre ilk onda yer alan ülkeler listesinde Avrupa Birliği üyesi olmayan sadece iki ülke (Kanada ve A.B. D) bulunmaktadır. İhracatçı ülkelerin başında İspanya yer almakta ve tam 423.929.000 Amerikan doları tutarında gelir elde etmektedir. Dünya çilek ihraç tutarının 1.260.317.000 Amerikan doları olduğu dikkate alınırsa İspanya tek başına bu değerin üçte birine sahip olmaktadır. İspanya nın ihraç miktarı dikkate alındığında kg başına 1,96 $ (yaklaşık 2.8 ytl) fiyat ile satış yaptığı görülecektir. Türkiye de çilek ihraç eden ülkeler arasındadır. Türkiye’nin ihraç miktarı 6.258 ton, ihraç değeri 6.010.000 Amerikan doları ve ihraç fiyatı ise 0,96 $/kg (yaklaşık 1,4 YTL) ile 13. Sırada yer almaktadır. İspanya’nın durumu dikkate alındığında Türkiye’nin dünya çilek pazarından yeteri kadar yararlanamadığı sonucuna ulaşılabilir. Ayrıca burada Türkiye çilek üretiminin İspanya’nın üretimine göre yarıya yakın düşük olduğunu da unutmamak gerekir. İspanya ile aynı iklim kuşağında yer alan Türkiye, çilek dış pazarından daha fazla pay alabilme potansiyeline sahiptir. Zaten son yıllarda, ülkemizdeki çilek üretiminde gözle görünür bir artış söz konusudur. Bunun ihracata da yansıması beklenmektedir. İthalatçı ülkelerin hemen yanı başında olmamızda sevkiyat kolaylığı sunmaktadır.

İthalat ve ihracat rakamları açısından çilek haricindeki üzümsü meyveler yüksek rakamlara, ne yazık ki, henüz ulaşılamamıştır. Mersin, dünya dış ticaret değerleri açısından çilekten sonra ikinci öneme sahip üzümsü meyve türüdür. Mersinin uluslar arası ithalat değeri 314.106.000 $, ithalat miktarı ise 120.024 ton olarak gerçekleşmiştir. En önemli ithalatçı ülkeler, A.B.D, Kanada ve Avrupa ülkeleridir. Mersin ihracatında 85.835.000 $ ile Kanada ve 73.888.000 $ ile ABD başı çekmektedir. Diğer ülkeler Avrupa ülkeleridir. Genelde serin ve nemli bölge ülkelerinin ihracatta başı çekmekte olması, meyve türünün en iyi geliştiği bölgeleri göstermesi açısından önemlidir. Ülkemiz mersin üretiminde henüz çok yenidir. Bununla birlikte özellikle Karadeniz Bölgesindeki çiftçiler tarafından oldukça yoğun bir şekilde yetiştiricilik talepleri gelmektedir. Şayet fidan sorunu çözülebilirse yakın gelecekte önemli bir üretim artışı ve buna bağlı olarak ihraç edilebilir türler arasında yerini alacağı tahmin edilmektedir.

Ahududu ve böğürtlen türlerinin uluslar arası dış ticaretteki değerler düşüktür. Fakat önemlerinin anlaşılmasıyla ilişkili olarak her geçen yıl artmaktadır. 2000 yılında 39.067 ton olan toplam ithalat miktarı 2005 de 68.297 tona çıkmıştır. Bu değerlerin önümüzdeki yıllarda daha da artacağı tahmin edilmektedir. İthalatçı ülkeler Avrupa ülkeleri, Kanada ve A.B.D dir. İhracatçı ülkeler ise Meksika, Kanada ve Avrupa ülkelerinden oluşmaktadır. İthalat değerleri ile miktarları oranlandığında kg fiyatının 3,27 $ (4,5 YTL) düzeyinde olduğu hesaplanacaktır. İyi düzeyde seyreden ahududu ve böğürtlen ithalat fiyatı, Türk çiftçisinin de üretim desenini oluştururken dikkate alması gereken türlerdendir. Türkiye uluslar arası ahududu ve böğürtlen pazarından pay alabilecek potansiyele sahiptir. İklim özellikleri ve meyvelerin hassasiyeti gereği önemli bir faktör olan pazara yakınlık en önemli avantajıdır.

Uluslar arası pazarda değer bulan diğer bir üzümsü meyveler grubu frenk üzümü ve bektaşi üzümü grubudur. Bu meyve türlerinin sağlık açısından önemlerinin son yıllarda fark edilmesi, özellikle alım gücü yüksek batı ülkelerinde, talebin artmasına yol açmıştır. Ancak henüz rakamlar düşük düzeydedir.

Ülkemiz üzümsü meyveler yetiştiriciliğinde, çilek hariç, çok geri sıralarda yer almaktadır. Buna bağlı olarak uluslar arası pazardan da yeteri kadar yararlanamamıza neden olmaktadır. Her ne kadar son yıllarda, üreticiler tarafından, ahududu, böğürtlen ve mersin türlerine karşı bir arayış ve merak oluşmuşsa da fidan bulma, yetiştiricilik konusundaki bilgi eksikliği gibi çeşitli nedenler gelişmeyi sekteye uğratmaktadır.

Tablo 1. Çilek, ahududu, böğürtlen ve frenk üzümü üretiminde ilk on ülkenim üretim düzeyleri (Fao, 2005)

Tablo 2. Mersin ve bektaşi üzümü üretiminde ilk on ülkenim üretim düzeyleri (Fao, 2005)

Tablo 3. Çilekte önde gelen ithalatçı ülkelerin ithalat değerleri ve miktarları (Fao, 2005)

Tablo 4. Çilekte önde gelen ihracatçı ülkelerin ihracat değerleri ve miktarları (Fao, 2005)

Tablo 5. Ahududu ve böğürtlende önde gelen ithalatçı ülkelerin ithalat değerleri ve miktarları (Fao, 2005)

Tablo 6. Ahududu ve böğürtlende önde gelen ihracatçı ülkelerin ihracat değerleri ve miktarları (Fao, 2005)

Tablo 7. Frenküzümü ve bektaşiüzümünde önde gelen ithalatçı ülkelerin ithalat değerleri ve miktarları (Fao, 2005)

Tablo 8. Frenküzümü ve bektaşiüzümünde önde gelen ihracatçı ülkelerin ihracat değerleri ve miktarları (Fao, 2005)

Tablo 9. Mersinde önde gelen ithalatçı ülkelerin ithalat değerleri ve miktarları (Fao, 2005)

Tablo 10. Mersinde önde gelen ihracatçı ülkelerin ihracat değerleri ve miktarları (Fao, 2005)