Türkiye son yıllarda çilek üretiminde elde ettiği başarının en önemli göstergesi, hiç şüphesiz, dünya üretim sıralamasındaki yeridir. Türkiye, 2008 yılı dünya çilek üretiminde 261.078 ton ile Amerika Birleşik Devletleri (1.148.530 ton) ve İspanya (263.900 ton)’dan sonra üçüncü sırada yer almaktadır. Ülkemizin bu başarıyı yakalamasında çilek üretiminin karlı bir üretim olmasının anlaşılması yanında Tarım İl Müdürlükleri’nin bu yöndeki teşvikleri ve artan sağlıklı frigo fide üretimidir. Türkiye çilek üretiminde istatistiklere giren il sayısı 2006 yılında 44 il olmasına karşın, 2007 yılında 64 ile yükselmiştir. 2008 yılında ise bir il daha istatistiklere girerek 65 il olmuştur. Çilek üretim alanı ve üretim miktarı açısından Mersin başı çekmektedir. Mersin 37.599 dekarlık üretim alanı ile ülkemiz üretim alanı toplamının %33,3’ünü karşılamaktadır. Üretim miktarında ise 137.985 ton ile Türkiye toplam çilek üretiminin %52,86’sını karşılamaktadır. İkinci sırada ise Bursa yer almaktadır. Bursa, Türkiye çilek toplam üretim alanının %31.1’ini (35.090 da), toplam üretim miktarının ise %12.67’sini (33.088 ton) karşılamaktadır. Üretim alanının yüksek olmasına karşın üretim miktarının çok düşük gerçekleşmesinin nedeni düşük verimliliktir. Bursa Mersin’e göre üretim yöntemi olarak daha eski yöntemleri benimsemiş gibidir. Üretimde frigo fide yerine taze kol fide kullanılması bu konudaki en önemli sorundur. Ayrıca iklim avantajının Mersin lehine olduğu unutulmamalıdır. Mersin verimlilik sıralamasında 3.670 kg/da ortalamasıyla Kırşehir (3.750 kg/da)’den sonra ikinci sırada yer almaktadır. Bursa’nın verim ortalaması ise 943 kg/da ile oldukça düşük düzeydedir.
Tablo 1. 2008 yılı dünya üretiminde ilk on ülke (FAO, 2010)
ÜLKELER
ÜRETİM MİKTARI(TON)
A.B.D.
1.148.530
İSPANYA
263.900
TÜRKİYE
261.078
MEKSİKA
207.485
KORE CUMHURİYETİ
203.227
POLONYA
200.723
MISIR
200.254
JAPONYA
193.000
İTALYA
155.583
ALMANYA
150.854
DÜNYA
4.068.454
Tablo 2. 2008 yılı Türkiye çilek üretiminde İllerin üretim alanı, üretim miktarı ve verimlilik düzeyleri (Not. Alan ve Üretim sütunlarındaki parantez içi oranlar ülke toplamı içersindeki payları, verim sütunundaki parantez içi değerler ise kaçıncı sırada olduklarını gösterir ) (Tuik, 2010)
İLLER
ALAN (DEKAR)
ÜRETİM (TON)
VERİM (kg/da)
Mersin
37.599 (%33.3)
137985 (%52.86)
3.670 (2)
Bursa
35.090 (%31.1)
33088 (%12.67)
943
Antalya
7.435 (%6.6)
26020 (%9.96)
3.500 (7)
Aydın
5.287 (%4.7)
18888 (%7.23)
3.573 (5)
Manisa
2.756 (%2.4)
8240 (%3.15)
2.990 (10)
İzmir
1.425 (%1.3)
4995 (%1.19)
3.505 (6)
Elazığ
2.380 (%2.1)
4581 (%1.75)
1.925
Sakarya
1.388 (%1.2)
4530 (%1.73)
3.264 (8)
Konya
3.952 (%3.5)
4400 (%1.68)
1.113
Uşak
1.830 (%1.6)
3633(%1.39)
1.985
Kocaeli
564
1674
2.968
K.Maraş
995
1400
1.407
Adana
273
977
3.579 (3)
Balıkesir
689
966
1.402
Kütahya
1.258
866
688
Bartın
750
855
1.140
Kayseri
795
687
864
Zonguldak
1.280
684
534
Denizli
380
682
1.795
Samsun
772
604
782
Muğla
1.666
594
3.578 (4)
Ordu
705
573
813
Tokat
524
512
977
Düzce
565
444
786
Trabzon
303
402
1.327
Nevşehir
215
390
1.814
Malatya
657
311
473
Osmaniye
150
300
2.000
Yalova
116
221
1.905
Kastamonu
421
214
508
Niğde
270
146
552
Giresun
147
166
1.129
Çanakkale
310
108
348
Bilecik
174
101
580
Isparta
172
75
436
Erzurum
72
99
1.375
G.Antep
65
65
1.000
Eskişehir
86
57
663
Erzincan
235
72
306
Adıyaman
29
53
1.828
Kırıklareli
37
63
1.703
Batman
15
45
3.000 (9)
Afyon
51
44
863
Diyarbakır
15
45
3.000 (9)
Amasya
170
41
241
Kırşehir
8
30
3.750 (1)
Van
11
22
2.000
Artvin
7
19
2.714
Gümüşhane
11
16
1.455
Tekirdağ
6
4
667
Burdur
55
14
255
İstanbul
5
12
2.400
Edirne
5
3
600
Muş
12
10
833
Sinop
9
9
1.000
Bolu
7
7
1.000
Karabük
20
7
350
Çankırı
7
7
1.000
Çorum
4
6
1.500
Ankara
16
5
313
Aksaray
15
5
333
Karaman
10
1
1.00
Ş.Urfa
1
1
1.000
Siirt
5
1
200
Şırnak
3
0
0
TÜRKİYE
112.785
261.028
2.315
Yazar(lar):Hüdai Yılmaz Yayın Yılı:2010 Ekleme tarihi/saati :13.05.2010/14:48:30
Okunma sayısı :333
Tokat ta sempozyum sonunda Dimes meyve suyu üretim fabrikasına yapılan gezi ile ilgili izlenimler (20966)