Doğu Anadolu ve Karadeniz bölgelerinin bazı yörelerinden toplanan yabani çilek tiplerinin (Fragaria sp.) ıslah bakımından önemli olan pomolojik ve sitolojik özellikleri üzerine bir araştırma
YAZAR(LAR) |
|
KİTAP/DERGİ |
|
YAYIN TARİHİ |
|
TAM METİN |
|
ÖZET
Bu çalışmada, Doğu Anadolu ve Karadeniz Bölgelerinin bazı yörelerinden toplanan çilek tiplerinin (Fragaria sp.) ıslah bakımından önem taşıyan pomolojik ve sitolojik özelliklerinin belirlenmesi ve bu şekilde gelecekte y apılacak olan ıslah çalışmalarına ışık tutulması amaçlanmıştır.
Değişik bölgelerden toplanan 20 çilek tipi denemeye alınmıştır. 1993 yılı sonunda bu 20 tipin 3 tanesi yeterli gelişme gösteremediğinden dolayı yalnızca 17 tipe ait sonuçlar değerlendirilmeye alınmıştır. Çalışmada bu 17 tipin ilk aşam ada teşhisleri yaptırılarak hangi türe ait oldukları belirlenmiş, bu tiplere ait pomolojik özellikler, sitolojik özellikler ve polen tozu çimlenme yüzdeleri incelenmiştir.
Bu 17 tipe ait bazı önemli özellikler aşağıda kısaca özetlenmiştir:
Yapılan teşhis sonucunda 1,2,7,8,9,15,16,18,19,32,37 no'lu tiplerin Fragaria vesca 4,5,10,11,12 ve 38 no'lu tiplerin ise Fragaria viridis türüne ait oldukları belirlenmiştir.
Tipler içinde çiçeklenme başlangıcı 15.4.1993 tarihinde en erken Tip 38'de görülmüştür. Bu tip diğerlerinden yaklaşık olarak bir ay önce çiçeklenme göstermiştir. Diğer tiplerde ise çiçeklenme başlangıcı 20.5.1993 ile 27.5.1993 tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Son çiçeklenme tarihi yine Tip 38'de 28.10.1993' de olmuş , diğerlerinde ise en erken 2.9.1993 tarihinde Tip 4, 5 ve 10'da mey dana gelmiştir.
Çalışmada en yüksek polen tozu çimlenme yüzdesi Tip 38'de %20'iik sakkaroz eriyiğinde (%50), diğer tiplerde ise %25'lik sakkaroz eriyiğinde (%59- 81.9) gerçekleşmiştir.
İncelenen tiplerin yaprak alanı 18.93 cm 2 (Tip 19) ile 32.80 cm 2 (Tip 11); yaprak sapı uzunluğ u 7.98 cm (Tip 5) ile 13.32 cm. (Tip 32); yaprak sapı kalınlığı ise 0.113 cm. (Tip 1) ile 0.147 cm. (Tip 12) arasında bulunmuştur.
En az stolon uzunluğuna Tip 1'de ( 51.4 cm), en fazla stolon uzunluğuna Tip 11'de (95.6cm) rastlanılmıştır. Ayrıca stolon üzerindeki fide sayısı bakımından ise fide sayısı en az olanı tip 3.07 adet ile Tip 1, en fazla olan tip 6.33 adet ile Tip 10 olarak belirlenmiştir.
Tiplerde çiçek salkımı uzunluğu 3.67 cm. (Tip 38) ile 28.81 cm. (Tip 32); çiçek salkımı sap kalınlığı ise 0.113 cm. (Tip 15) ile 0.225 cm. (Tip 37) arasında bulunmuştur.
Çilek tiplerinin meyve eni 0.806 cin (Tip 15) ile 1.308 cm (Tip 5) arasında; meyve boyu 0.919 cm. (Tip 7) ile 1.288 cm (Tip 5) oranında yer almıştır.
En düşük meyve ağırlığı Tip 15'de ( 0.321 g), en yüksek meyve ağırlığı ise Tip 10'da (1.099 b.) bulunmuştur.
Meyvenin S.Ç.K.M içeriği ise %15.65 ile en düşük Tip l'de, % 17.60 ile de en yüksek Tip 11 ve Tip 12'de tespit edilmiştir.
Yazar(lar):Evren Taşkın Dağ
Yayınlanan kitap/dergi:Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü
Yayın Yılı:1994
Ekli dosya:incele
Ekleme tarihi/saati :28.01.2007/12:29:25
Okunma sayısı :2427